|
MADDE 5 - 2004
sayılı Kanunun 149/a maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"2499 sayılı Sermaye
Piyasası Kanununun 38/A maddesinin birinci fıkrasında tanımlanan
konut finansmanından kaynaklanan alacaklar ile Toplu Konut İdaresi
Başkanlığının rehinle temin edilmiş alacaklarının takibinde, ikinci
fıkrada yer alan oran yüzde otuz olarak uygulanır. İstinaf talebinin
reddi halinde, teminat olarak alınan tutarın yarısı tazminat olarak
alacaklıya ödenir. Alacaklının satış talebinden sonra takdir edilen
ve kesinleşen kıymete göre, merhunun
alacağı karşılamayacağı anlaşılırsa kalan tutar teminatın geriye
kalan kısmından karşılanır, varsa teminatın kalan kısmı teminatı
yatırana iade edilir."
MADDE 6 - 2004
sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
"GEÇİCİ MADDE 8- Bu
Kanunun 128 inci maddesinin üçüncü fıkrası ile 128/a maddesinin
ikinci fıkrasının yürürlüğe girmesini izleyen üçüncü yılın sonuna
kadar 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 38/A maddesinin birinci
fıkrasında tanımlanan konut finansmanından kaynaklanan alacaklar ile
Toplu Konut İdaresi Başkanlığının rehinle temin edilmiş
alacaklarının takibinde, taşınmaz için kıymet takdiri veya bilirkişi
incelemesi, Sermaye Piyasası Kanununun 22 nci
maddesinin birinci fıkrasının (r) bendi uyarınca gayrimenkul
değerleme faaliyeti konusunda yetki verilmiş kişi veya kurumların
yanı sıra diğer uzman bilirkişiler marifetiyle de yapılabilir."
MADDE 7 -
28/7/1981 tarihli ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 3 üncü
maddesine aşağıdaki bent eklenmiştir.
"k) İpotekli Sermaye
Piyasası Aracı: İpotek teminatlı menkul kıymetler, ipoteğe dayalı
menkul kıymetler, ipotek finansmanı kuruluşları tarafından ihraç
edilen hisse senedi dışındaki sermaye piyasası araçları ve konut
finansmanından kaynaklanan alacaklara dayalı olarak veya bu
alacakların teminatı altında ihraç edilen diğer sermaye piyasası
araçlarıdır."
MADDE 8 - 2499
sayılı Kanunun 13/A maddesi madde başlığı ile birlikte aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
"İpotek teminatlı menkul
kıymetler
MADDE 13/A - İpotek
teminatlı menkul kıymetler, ihraççıların genel yükümlülüğü
niteliğinde olan ve oluşturulan teminat havuzundaki varlıklar
karşılık gösterilerek ihraç edilen borçlanma senetleridir. İpotek
teminatlı menkul kıymetler bankalar ve bu Kanunun 39/A maddesinde
tanımlanan ipotek finansmanı kuruluşları tarafından ihraç
edilebilir.
İhraççılar, ipotek
teminatlı menkul kıymetlerin teminatı olan varlıkları, diğer
varlıklarından ayrı olarak, oluşturacakları teminat havuzu
içerisinde izlemekle yükümlüdür. Teminat havuzuna dahil edilen
varlıklara ilişkin kayıtların tutulmasına ilişkin usûl ve esaslar
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunun uygun görüşü alınmak
suretiyle Kurulca belirlenir. Kurul, Bankacılık Düzenleme ve
Denetleme Kurulunun uygun görüşü alınmak suretiyle, teminat havuzuna
dahil edilen varlıklara ilişkin kayıtların ihraççının yanı sıra ayrı
bir kayıt kuruluşu nezdinde de
tutulmasını zorunlu tutabilir.
Teminat havuzu; yapı
kullanma izni alınmış konut ve diğer
gayrimenkuller üzerine ipotek tesis edilmek suretiyle teminat
altına alınmış alacaklar, ikame varlıklar ve bunların riskten
korunması amacıyla yapılan sözleşmelerden oluşur. Bunlar dışında
kalan varlık ve alacaklar teminat havuzuna dahil edilemez.
Yapı kullanma izni
alınmış konutlar üzerine ipotek tesis edilmek suretiyle teminat
altına alınmış alacakların ilgili konutun değerinin yüzde
yetmişbeşini, yapı kullanma izni alınmış
diğer gayrimenkuller üzerine ipotek
tesis edilmek suretiyle teminat altına alınmış alacakların ise
ilgili gayrimenkulun değerinin yüzde ellisini aşan kısmı, teminat
değerinin hesaplanmasında dikkate alınmaz. Teminat havuzuna dahil
edilecek yapı kullanma izni alınmış konut ve diğer
gayrimenkuller üzerine ipotek tesis
edilmek suretiyle teminat altına alınmış alacakların vadesi gelmiş
tüm ödemelerinin yapılmış olması şarttır.
İkame varlıklar nakit,
devlet iç borçlanma senetleri, hazine kefaletiyle ihraç edilen
menkul kıymetler, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatına üye
ülkelerin merkezi yönetimleri ile merkez bankalarınca
ya da bunların kefaletiyle ihraç edilen
menkul kıymetler ile Kurulca uygun görülen benzer nitelikteki
varlıklardan oluşur.
Teminat havuzundaki tüm
varlıklar içerisinde yapı kullanma izni alınmış diğer
gayrimenkuller üzerine ipotek tesis
edilmek suretiyle teminat altına alınmış alacakların ve ikame
varlıkların payı ayrı ayrı yüzde
onbeşi aşamaz.
İhraççılar, teminat
havuzundaki varlıkların faiz, kur, kredi ve benzeri risklerden
korunması amacıyla sözleşmeler yapabilir. Teminat havuzunda yer alan
varlıkların riskten korunması amacıyla yapılmış sözleşmeler de
teminat havuzuna dahildir.
İpotek teminatlı menkul
kıymetlerin itfasına kadar olan süre boyunca;
a) Teminat havuzundaki
varlıkların nominal değerinin ipotek teminatlı menkul kıymetlerin
nominal değerine eşit ya da fazla
olması,
b) Teminat havuzundaki
varlıkların getirisinin en az ipotek teminatlı menkul kıymetlerin
getirisine eşit ya da fazla olması,
c) Teminat havuzundaki
varlıklardan elde edilen gelirin tutar ve ödeme dönemleri bakımından
ipotek teminatlı menkul kıymet sahiplerine yapılan ödemeleri
karşılaması,
d) Teminat havuzunda yer
alan varlıkların net bugünkü değerinin ipotek teminatlı menkul
kıymetlerin net bugünkü değerinden yüzde ikisi oranında fazla
olması,
zorunludur. Bu fıkranın
uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar Kurulca belirlenir.
İlave menkul kıymet
ihracı veya sekizinci fıkrada belirtilen koşulların sağlanması
amacıyla teminat havuzuna yeni varlıklar dahil edilebilir. Makul bir
gerekçe olması durumunda, ihraççılar, teminat sorumlusunun onayını
alarak, teminat havuzuna dahil edilmiş bir varlığı teminat
havuzundan çıkartabilir veya teminat havuzunda bulunmayan bir varlık
ile değiştirebilirler.
İhraççının Kurulun
onayını almak suretiyle bir teminat sorumlusu belirlemesi
zorunludur. Teminat sorumlusunun sahip olması gereken nitelikler
Kurulca belirlenir. Kurul, ipotek teminatlı menkul kıymet
sahiplerinin haklarının korunması amacıyla teminat sorumlusunun
değiştirilmesini istemeye veya teminat sorumlusunu
re'sen değiştirmeye yetkilidir.
Teminat sorumlusu, bu
madde kapsamında;
a) Teminat havuzlarının
oluşturulmasını ve teminat havuzlarına dahil edilen varlıkların
sahip olduğu nitelikleri,
b) Teminat havuzlarına
dahil edilen varlıkların mevcudiyetini koruduğunu ve bu varlıkların
sahip olduğu niteliklere ilişkin değişiklikleri,
c) Kurul tarafından
zorunlu tutulması halinde teminat havuzuna dahil edilen varlıklara
ilişkin kayıtların ihraççının yanı sıra ayrı bir kayıt kuruluşu
nezdinde de tutulmasını,
d) Sekizinci fıkrada
sayılan şartlara uygunluğu,
izlemek, tespit ettiği
hususlar hakkında, Kurulca belirlenecek usûl ve esaslar çerçevesinde
ihraççıya ve Kurula bilgi vermekle yükümlüdür.
Teminat sorumlusu
ihraççıdan, kayıt kuruluşundan ve gerek görülen durumlarda tapu
sicil müdürlüklerinden teminat havuzunda yer alan varlıklara ilişkin
her türlü bilgi ve belgeyi istemeye, ilgili kayıtları incelemeye ve
çalışanlardan bilgi almaya yetkilidir. İhraççılar, kayıt kuruluşu ve
tapu sicil müdürlükleri teminat sorumlusunun talep ettiği bilgi ve
belgeleri vermekle yükümlüdür. Teminat sorumlusu, talep ettiği bilgi
ve belgelere ulaşılmasının engellenmesi halinde, durumu derhal
Kurula bildirmekle yükümlüdür.
İpotek teminatlı menkul
kıymetler itfa edilinceye kadar, teminat havuzlarında yer alan
varlıklar, teminat amacı dışında tasarruf edilemez,
rehnedilemez, teminat gösterilemez, kamu
alacaklarının tahsili amacı da dahil olmak üzere haczedilemez ve
iflâs masasına dahil edilemez, ayrıca bunlar hakkında ihtiyatî
tedbir kararı verilemez.
Teminat havuzunda yer
alan varlıkların riskten korunması amacıyla yapılacak olan
sözleşmelerde, teminat havuzu ve ipotek teminatlı menkul kıymetler
tasfiye edilinceye kadar, ihraççının iflâsı durumunda sözleşmenin
tek taraflı olarak feshedilemeyeceğine ilişkin hüküm bulunması
zorunludur.
İhraççının ipotek
teminatlı menkul kıymetlerden kaynaklanan yükümlülüklerini vadesinde
yerine getirememesi, yönetiminin kamu kurumlarına devredilmesi,
faaliyet izninin kaldırılması veya iflâsı halinde teminat
havuzundaki varlıklardan elde edilen gelir öncelikle ipotek
teminatlı menkul kıymet sahiplerine ve teminat havuzunda yer alan
varlıkların riskten korunması amacıyla yapılmış olan sözleşmelerin
karşı taraflarına yapılacak ödemelerde kullanılır. Bu durumda Kurul;
a) Tedavüldeki ipotek
teminatlı menkul kıymetlerin erken itfa edilmesi, teminat
havuzundaki varlıkların nakde dönüştürülmesi ile bunlara ilişkin
işlemleri yürütecek bir idareci atanması veya teminat havuzundaki
varlıkların tedricî tasfiyesi ile tedricî tasfiyeye ilişkin
işlemlerin Yatırımcıları Koruma Fonu tarafından yürütülmesi,
b) Teminat havuzundaki
varlıkların, ipotek teminatlı menkul kıymetlerden kaynaklanan her
türlü yükümlülüğü üstlenecek ihraççı niteliğini haiz bir başka
kuruluşa devredilmesi,
c) İpotek teminatlı
menkul kıymetlerden kaynaklanan yükümlülükleri üstlenmeksizin,
teminat havuzundaki varlıkların idaresi ve bu havuzdan elde edilen
gelirin ipotek teminatlı menkul kıymet sahiplerine ödenmesi
işlemlerini yürütecek bir idareci atanması,
hususlarında karar
vermeye yetkilidir. Kurul, atanacak idareciye veya Yatırımcıları
Koruma Fonuna bu fıkra kapsamındaki hizmetleri karşılığında teminat
havuzundaki varlıklardan ödeme yapılması hususunda karar vermeye ve
yapılacak ödemenin hesaplanmasına ilişkin usûl ve esasları
belirlemeye yetkilidir.
İhraççının ipotek
teminatlı menkul kıymetlerden kaynaklanan ödeme yükümlülüğünü yerine
getirememesi ve teminat havuzlarına dahil edilen varlıkların menkul
kıymet sahiplerinin alacaklarını karşılamaya yetmemesi halinde,
alacağı teminat havuzundaki varlıklarla karşılanmayan ipotek
teminatlı menkul kıymet sahipleri ihraççının diğer malvarlığına
başvurabilir.
İpotek teminatlı menkul
kıymetlerin ihracında 13 üncü maddede belirtilen limitler
uygulanmaz. İpotek teminatlı menkul kıymet ihraç limiti, ihraç
şartları, teminat havuzundaki varlıkların riskten korunması amacıyla
yapılabilecek sözleşmeler ve bu menkul kıymetlerin Kurul kaydına
alınmasına ilişkin usûl ve esaslar ile ipotek teminatlı menkul
kıymetlerle ilgili diğer hususlar Kurulca belirlenir."
MADDE 9 - 2499
sayılı Kanuna 13/A maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 13/B
maddesi eklenmiştir.
"Varlık teminatlı menkul
kıymetler
MADDE 13/B - Varlık
teminatlı menkul kıymetler; ihraççıların genel yükümlülüğü
niteliğinde olan, alacaklar ve duran varlıkların teminatı altında
ihraç edilen borçlanma senetleridir. Varlık teminatlı menkul kıymet
ihraç edecek kuruluşlar, ihraç limiti, ihraç şartları, teminat
gösterilebilecek alacak ve varlık türleri, teminat gösterilebilecek
varlıklara ilişkin sınırlamalar, teminat gösterilen alacak ve
varlıkların değerlenmesi ve raporlanmasına ilişkin usûl ve esaslar
Kurulca belirlenir.
Teminat gösterilen
alacak ve varlıkların kayıtlarının tutulmasına ilişkin usûl ve
esaslar Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunun uygun görüşü
alınmak suretiyle Kurulca belirlenir.
Kurul ihraççının bir
teminat sorumlusu belirlemesini zorunlu tutabilir. Teminat sorumlusu
teminat havuzlarına dahil edilen varlıkların mevcudiyetini ve
niteliklerini, teminat havuzlarının oluşturulmasını ve varlıkların
teminat havuzlarında izlenmesini izlemek, tespit ettiği hususlar
hakkında Kurulca belirlenecek usûl ve esaslar çerçevesinde,
ihraççıya ve Kurula bilgi vermekle yükümlüdür.
Teminat sorumlusu
ihraççıdan, kayıt kuruluşundan ve gerek görülen durumlarda tapu
sicil müdürlüklerinden teminat havuzunda yer alan varlıklara ilişkin
her türlü bilgi ve belgeyi istemeye, ilgili kayıtları incelemeye ve
çalışanlardan bilgi almaya yetkilidir. İhraççılar, kayıt kuruluşu ve
tapu sicil müdürlükleri teminat sorumlusunun talep ettiği bilgi ve
belgeleri vermekle yükümlüdür. Teminat sorumlusu, talep ettiği bilgi
ve belgelere ulaşmasının engellenmesi halinde, durumu derhal Kurula
bildirmekle yükümlüdür.
Varlık teminatlı menkul
kıymetler itfa edilinceye kadar teminat havuzlarında yer alan
varlıklar, teminat amacı dışında tasarruf edilemez,
rehnedilemez, teminat gösterilemez, kamu
alacaklarının tahsili amacı da dahil olmak üzere haczedilemez ve
iflâs masasına dahil edilemez, ayrıca bunlar hakkında ihtiyatî
tedbir kararı verilemez.
Kurul, Bankacılık
Düzenleme ve Denetleme Kurulunun uygun görüşü alınmak suretiyle
teminat havuzuna dahil edilen varlıklara ilişkin kayıtların
ihraççının yanı sıra ayrı bir kayıt kuruluşu
nezdinde de tutulmasını zorunlu tutabilir.
Teminat sorumlusunun
sahip olması gereken nitelikler Kurulca belirlenir. Kurul, varlık
teminatlı menkul kıymet sahiplerinin haklarının korunması amacıyla
teminat sorumlusunun değiştirilmesini istemeye veya teminat
sorumlusunu re'sen değiştirmeye
yetkilidir."
MADDE 10 - 2499
sayılı Kanunun 22 nci maddesinin birinci
fıkrasının (r) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"r)
Gayrimenkullerin değerlemesini yapabilecek değerleme
kurumlarından sermaye piyasasında değerleme faaliyetinde
bulunacaklara ilişkin şartları belirlemek ve bu şartlara uyan
değerleme kurumlarını listeler halinde ilan etmek; bu Kanunun 38/A
maddesinin birinci fıkrasında tanımlanan konut finansmanından
kaynaklanan alacakların takibinde ve 38/A maddesinin dördüncü
fıkrası çerçevesinde yapılacak değerlemelerde, ilgili taşınmaz için
değerleme yapacak kişi ve kurumlara ilişkin şartları belirlemek ve
bu şartlara uyan kişi ve kurumları listeler halinde ilan etmek,"
MADDE 11 - 2499
sayılı Kanunun 28 inci maddesinin (b) fıkrasına ikinci paragrafından
sonra gelmek üzere aşağıdaki paragraf eklenmiştir.
"İpotek teminatlı menkul
kıymetler teminat havuzunun, varlık teminatlı menkul kıymetler
teminat havuzunun, konut finansmanı fonunun, varlık finansmanı
fonunun ve yatırım fonunun üçer aylık dönemlerin son işgününde, net
varlık değerlerinin yüzbinde beşini
aşmamak üzere hesaplanacak kayda alma ücreti, izleyen on işgünü
içerisinde Özel Hesaba yatırılır. Bu paragrafta belirtilen oranı
aşmamak kaydıyla kayda alma ücretinin oranı Bakanlar Kurulunca
belirlenir."
MADDE 12 - 2499
sayılı Kanunun 38 inci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki
38/A, 38/B ve 38/C maddeleri eklenmiştir.
"Konut finansmanı
MADDE 38/A - Konut
finansmanı, konut edinmeleri amacıyla tüketicilere kredi
kullandırılması, konutların finansal
kiralama yoluyla tüketicilere kiralanması, sahip oldukları
konutların teminatı altında tüketicilere kredi kullandırılmasıdır.
Bu kapsamdaki kredilerin yeniden finansmanı amacıyla kullandırılan
krediler de konut finansmanı kapsamındadır.
Konut finansmanı
kuruluşları konut finansmanı amacıyla doğrudan tüketiciye kredi
kullandıran ya da
finansal kiralama yapan bankalar ile Bankacılık Düzenleme ve
Denetleme Kurumu tarafından konut finansmanı faaliyetinde bulunması
uygun görülen finansal kiralama
şirketleri ve finansman şirketleridir.
Hazine Müsteşarlığı
konut finansmanına ilişkin sigorta sözleşmeleri ile ilgili usûl ve
esasları Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği'nin, Sanayi
ve Ticaret Bakanlığı ise konut finansmanı kapsamındaki kredilerin
yeniden finansmanına ilişkin usûl ve esasları Türkiye Bankalar
Birliğinin görüşlerini alarak belirlemeye yetkilidir.
Kurul, ihraç edilecek
ipotekli sermaye piyasası araçlarının dayanağı veya teminatı olan
kredi ve finansal kiralama alacakları
için, kredi açılması veya finansal
kiralama sözleşmesi yapılması, bu alacakların konut finansman fonu
portföyüne alınması ya da ipotek
teminatlı menkul kıymetlere dayanak oluşturan teminat havuzuna dahil
edilmesi veya fon portföyüne alınan ya
da teminat havuzuna dahil edilen alacakların yeniden değerlenmesi
aşamalarında, konut değerlemesinin gayrimenkul değerleme faaliyeti
konusunda yetki verilmiş kişi veya kurumlar tarafından yapılmış
olmasını zorunlu tutmaya yetkilidir.
Konut finansmanı fonu
MADDE 38/B - Konut
finansmanı fonu, ihraç edilen ipoteğe dayalı menkul kıymetler
karşılığında toplanan paralarla, ipoteğe dayalı menkul kıymet
sahipleri hesabına inançlı mülkiyet esaslarına göre oluşturulan
malvarlığıdır.
Fon kurucuları, fon
portföyünde yer alan kredilerin ve bunlarla bağlantılı işlemlerin
ödemelerine aracılık edenler, fon kurma limiti, portföyün riskten
korunması veya kredi değerliliğinin artırılması amacıyla yapılan
sözleşmeler dahil fon portföyüne alınabilecek varlık türleri,
portföy sınırlamaları ile ipoteğe dayalı menkul kıymetlerin ihraç ve
Kurul kaydına alınmasına ilişkin usûl ve esaslar Kurulca belirlenir.
Kurucular, ihraç edilen ipoteğe dayalı menkul kıymetlere yönelik
garanti verebilirler.
Fonun tüzel kişiliği
yoktur, ancak malvarlığı kurucunun mal varlığından ayrıdır. Fon
malvarlığı, ihraç edilen ipoteğe dayalı menkul kıymetler itfa
edilinceye kadar, başka bir amaçla tasarruf edilemez,
rehnedilemez, teminat gösterilemez, kamu
alacaklarının tahsili amacı da dahil olmak üzere haczedilemez,
ihtiyatî tedbir kararı verilemez ve iflâs masasına dahil edilemez.
Fon kurulu, ihraç edilen
ipoteğe dayalı menkul kıymetlerin sahiplerinin haklarını koruyacak
şekilde fonu temsil eder ve yönetir. Fon portföyüne alınan
varlıkların kayıtlarının doğruluğundan ve bu varlıkların korunması
ve saklanmasından fon kurulu sorumludur. Fon kuruluna ilişkin
şartlar ile fon varlıklarının yönetimine ilişkin usûl ve esaslar
Kurulca belirlenir.
Kurucu, fon kurulu ve
ihraç edilen ipoteğe dayalı menkul kıymetlerin sahipleri arasındaki
ilişkilere bu Kanunda ve ilgili mevzuatta hüküm bulunmayan hallerde
Borçlar Kanununun vekâlet akdi hükümleri uygulanır.
Kurul, fon portföyündeki
varlıklara ilişkin kayıtların ayrı bir kayıt kuruluşu
nezdinde de tutulmasını zorunlu
tutabilir.
İpotekle teminat altına
alınmış bir kredi veya konusu gayrimenkul olan bir
finansal kiralama sözleşmesinden
kaynaklanan alacakların fon portföyüne alınması halinde, kredi veya
alacağın fona devredildiği hususu ilgili
gayrimenkulün tapu sicilinde beyanlar hanesine kaydedilir.
Kurul, ipotekle teminat altına alınmış bir kredi veya konusu
gayrimenkul olan bir finansal kiralama
sözleşmesinden kaynaklanan alacakların fon portföyüne alınması
halinde, ipoteğin veya mülkiyetin; fon hesabına, kurucu adına tapuya
tescil ettirilmesini zorunlu tutabilir.
Fon içtüzüğü, ipoteğe
dayalı menkul kıymetlerin sahipleri, kurucu ve fon kurulu arasında,
fon portföyünün inançlı mülkiyet esaslarına göre saklanmasını ve
vekâlet akdi hükümlerine göre yönetimini konu alan
iltihakî bir sözleşmedir.
Fon içtüzüğü ve Kurulca
belirlenecek diğer belgelerle birlikte, fon kuruluşuna izin
verilmesi ve ihraç edilecek ipoteğe dayalı menkul kıymetlerin kayda
alınması talebiyle Kurula başvurulması zorunludur.
Fon portföyü farklı
sınıflara ayrılarak bu sınıflar üzerine farklı haklar içeren ipoteğe
dayalı menkul kıymetler ihraç edilebilir. Farklı ipoteğe dayalı
menkul kıymet ihraçları ile ihraç edilen ipoteğe dayalı menkul
kıymetlerin sahiplerine verdiği haklara ilişkin esasların fon
içtüzüğünde belirlenmesi şarttır.
Kurul, portföydeki
varlıkların değerleme esaslarına, fonun faaliyet ve yönetim
ilkelerine, birleşmesine, sona ermesine ve tasfiyesine, fon
içtüzüğü, fon yönetim sözleşmesi ve saklama sözleşmesinin kapsamına,
değiştirilmesine, tescil ve ilanına ilişkin usûl ve esasları
belirlemeye yetkilidir.
Kurucu veya fonun geri
ödeme güçlüğüne düşmesi halinde Kurul, fonun yönetim ve temsilinin
Yatırımcıları Koruma Fonu veya atanacak diğer bir fon kurulu
tarafından yürütülmesine veya fonun başka bir kurucuya
devredilmesine karar verebilir. Bu durumda, kurucunun garanti vermiş
olması halinde, ihraç edilen sermaye piyasası araçlarının geri
ödemelerinin fon malvarlığından karşılanamayan kısmının tam ve
zamanında yapılmasına ilişkin yükümlülüğü devam eder. Kurul,
atanacak fon kuruluna veya Yatırımcıları Koruma Fonuna bu fıkra
kapsamındaki hizmetleri karşılığında fon malvarlığından ödeme
yapılması hususunda karar vermeye ve yapılacak ödemenin
hesaplanmasına ilişkin usûl ve esasları belirlemeye yetkilidir.
Fon kurucusunun iflâsı
veya tasfiyesi veya fon kurulu üyelerinin iflâsı halinde Kurul,
gerekli tedbirleri almaya yetkilidir.
Varlık finansmanı fonu
MADDE 38/C - Varlık
finansmanı fonu, ihraç edilen varlığa dayalı menkul kıymetler
karşılığında toplanan paralarla, varlığa dayalı menkul kıymet
sahipleri hesabına inançlı mülkiyet esaslarına göre oluşturulan
malvarlığıdır. Varlık finansmanı fonu portföylerine alınabilecek
varlıklar Kurulca belirlenir.
Bu Kanunun 38/B
maddesinin birinci fıkra hükmü dışındaki diğer fıkra hükümleri,
varlık finansmanı fonları için de uygulanır."
MADDE 13 - 2499
sayılı Kanunun 39 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"MADDE 39- Diğer sermaye
piyasası kurumları; kuruluş ve faaliyet esasları Kurulca belirlenen,
sermaye piyasası araçlarının takas ve saklanması,
derecelendirilmesi, ihraççıların ve sermaye piyasası kurumlarının
denetlenmesi ile uğraşan kuruluşlar, yatırım danışmanlığı, portföy
yönetimi gibi sermaye piyasası faaliyetlerini yerine getiren
şirketler, varlık yönetim şirketleri, ipotek finansmanı kuruluşları,
konut finansmanı fonları, varlık finansmanı fonları, risk sermayesi
yatırım fonları, risk sermayesi yatırım ortaklıkları, vadeli
işlemler aracılık şirketleri, sermaye piyasasında faaliyette
bulunacak gayrimenkul değerleme kurumları ve portföy saklama
şirketleridir."
MADDE 14 - 2499
sayılı Kanunun 39 uncu maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 39/A
maddesi eklenmiştir.
"İpotek finansmanı
kuruluşları
MADDE 39/A - İpotek
finansmanı kuruluşları, münhasıran konut finansmanından kaynaklanan
alacakların devralınması, devredilmesi, devralınan alacaklardan
oluşan varlıkların yönetimi ve alacakların teminat olarak alınması
suretiyle kaynak temini amacıyla kurulan, sermaye piyasası kurumu
niteliğini haiz anonim ortaklıklardır. İpotek finansmanı kuruluşları
faaliyetlerinin gerektirdiği risk yönetimi amaçlı işlemleri
yürütebilirler.
İpotek finansmanı
kuruluşlarının nakden ve her türlü muvazaadan
âri olarak ödenmiş sermayeleri 5411 sayılı Bankacılık
Kanununda kalkınma ve yatırım bankaları için öngörülen tutardan az
olamaz. Kurucularının ve sermayelerinin veya oy haklarının doğrudan
veya dolaylı olarak yüzde on veya daha fazlasını teşkil eden paylar
ile bu oranın altında olsa dahi yönetim kurullarına üye belirleme
imtiyazı veren payların sahiplerinin 5411 sayılı Bankacılık
Kanununda banka kurucu ortakları için aranan şartları taşımaları
zorunludur.
Konut finansmanından
kaynaklanan alacakların ve diğer varlıkların teminat gösterilmesi
suretiyle ipotek finansmanı kuruluşlarından kaynak temin edilmesi
halinde, teminat gösterilen varlıklar, başka bir amaçla tasarruf
edilemez, rehnedilemez, teminat
gösterilemez, kamu alacaklarının tahsili amacı da dahil olmak üzere
üçüncü şahıslar tarafından haczedilemez, ihtiyatî tedbir kararı
verilemez ve iflâs masasına dahil edilemez. Kurul, Bankacılık
Düzenleme ve Denetleme Kurulunun uygun görüşünü almak suretiyle,
teminat gösterilen varlıklara ilişkin kayıtların ayrı bir kayıt
kuruluşu nezdinde de tutulmasını zorunlu
tutabilir.
İpotek finansmanı
kuruluşlarının kuruluşuna, faaliyet ilke ve esaslarına, faaliyetler
itibarıyla izin esaslarına, tâbi olacakları yükümlülüklere ilişkin
hususlar, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunun uygun görüşünü
almak suretiyle, Kurul tarafından belirlenir. İpotek finansmanı
kuruluşlarının kuruluş ve faaliyet izni almak üzere Kurula
başvurması şarttır. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun
gözetim ve denetimine tâbi olan bir kuruluşun iştirak etmesi
öngörülen ipotek finansmanı kuruluşları için kuruluş izni alınmak
üzere Kurula başvurulması halinde, kuruluş izni verilebilmesi için
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunun uygun görüşünün alınması
zorunludur."
MADDE 15 - 2499
sayılı Kanuna 40/C maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 40/D
maddesi eklenmiştir.
"Türkiye Değerleme
Uzmanları Birliği
MADDE 40/D- Gayrimenkul
değerleme uzmanlığı lisansına sahip olanlar, tüzel kişiliği haiz
kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşu olan Türkiye Değerleme
Uzmanları Birliğine üye olmak için başvurmak zorundadırlar. Lisans
sahibi, lisans almaya hak kazandığının kendisine tebliğinden
itibaren üç ay içinde gerekli başvuruyu yapmakla yükümlüdür. Anılan
yükümlülüğe uymayan kimselerin lisansı Kurulca iptal edilir.
Türkiye Değerleme
Uzmanları Birliği, gayrimenkul piyasasının ve gayrimenkul değerleme
faaliyetlerinin gelişmesini sağlamak üzere araştırmalar yapmak,
eğitim ve sertifika vermek, Birlik üyelerinin dayanışma ve mesleğin
gerektirdiği özen ve disiplin içerisinde calismalarına yönelik
meslek kurallarını ve değerleme standartlarını oluşturmak, haksız
rekabeti önlemek amacıyla gerekli tedbirleri almak, kendisine
mevzuatla verilen veya Kurulca belirlenen konularda düzenlemeler
yapmak, yürütmek, denetlemek, Birlik Statüsünde öngörülen disiplin
cezalarını vermek, ilgili konularda üyeleri
temsilen ilgili kuruluşlarla işbirliği yapmak, mesleki
gelişmeleri, idari ve yasal düzenlemeleri izleyerek bu konuda
üyeleri aydınlatmakla görevli ve yetkilidir.
Birlik, bölgesel ve ülke
genelinde gayrimenkul değerleri konusunda istatistikler oluşturur ve
yayınlar. Konut finansmanı kapsamında yapılan değerlemelere ilişkin
bilgilerin, Birlik tarafından belirlenecek usûl ve esaslara göre
Birliğe iletilmesi zorunludur.
Birlik, alacağı
kararlarda ve yapacağı düzenlemelerde, bu Kanuna, Kurul yönetmelik,
tebliğ ve kararlarına ve ilgili diğer mevzuata uymakla yükümlüdür.
Üyeler, Birlik Statüsüne
ve Birlikçe alınacak kararlara uymak zorundadırlar.
Birlik, 40/C
maddesindeki hükümlere tâbidir."
MADDE 16 - 2499
sayılı Kanunun 46/A maddesinin birinci fıkrasından sonra gelmek
üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"Kurul, 46
ncı maddenin birinci fıkrasının (h)
bendi uyarınca tedricî tasfiyesine karar verilmesi halinde ipotek
finansmanı kuruluşunun tedricî tasfiyesinin Fon tarafından
yürütülmesine, ayrıca ihraççının yükümlülüklerini vadesinde yerine
getirememesi, yükümlülüklerinin toplam değerinin varlıklarının
toplam değerini aşması, yönetiminin kamu kurumlarına devredilmesi,
faaliyet izninin kaldırılması veya iflâsı halinde ipotek teminatlı
menkul kıymetler ve varlık teminatlı menkul kıymetlerin teminatı
olan varlıklardan oluşan teminat havuzları ile kurucusunun veya
konut finansmanı fonu veya varlık finansmanı fonunun geri ödeme
güçlüğüne düşmesi halinde konut finansmanı fonu ve varlık finansmanı
fonu malvarlıklarının tedricî tasfiyesinin veya idaresinin Fon
tarafından yürütülmesine karar verebilir. Bu fıkra uyarınca Fon
tarafından yapılacak tedricî tasfiye ve idareye ilişkin harcamalarda
Fon gelirlerinden hangilerinin kullanılabileceği Kurul tarafından
belirlenir."
MADDE 17 - 2499
sayılı Kanuna 46/B maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 46/C
maddesi eklenmiştir.
" İpotek finansmanı
kuruluşlarının tedricî tasfiyesi
MADDE 46/C- Bu Kanunun
46 ncı maddesinin birinci fıkrasının (h)
bendi uyarınca yetkileri kaldırılan ipotek finansmanı kuruluşlarının
tedricî tasfiyelerine Kurulca karar verilebilir. Bu kurumların
tasfiye işlemleri Yatırımcıları Koruma Fonu tarafından yürütülür.
Tedricî tasfiyenin
amacı, ipotek finansmanı kuruluşlarının mal varlığını işin
niteliğine göre aynen veya nakde çevirmek suretiyle elde edilen
bedeli tahsis ederek tasfiye etmektir. Tedricî tasfiye karar ve
işlemlerinde 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 2004 sayılı İcra ve
İflâs Kanunu ve diğer mevzuatın tasfiye ile ilgili hükümleri
uygulanmaz. İpotek finansmanı kuruluşlarının tedricî tasfiyelerinin
uygulama usûl ve esasları Kurulca belirlenir.
Tedricî tasfiye kararı
verildikten sonra, ipotek finansmanı kuruluşunun yasal organlarının
görev ve yetkileri, tasfiye sonuçlanıncaya kadar Yatırımcıları
Koruma Fonu tarafından yerine getirilir. Ancak, 46
ncı maddenin birinci fıkrasının (h)
bendi hükmü saklıdır.
Hakkında tedricî tasfiye
kararı verilen ipotek finansmanı kuruluşunun ödemeleri durur ve
konut finansmanı fonları, varlık finansmanı fonları malvarlıkları
ile varlık teminatlı menkul kıymetler ve ipotek teminatlı menkul
kıymetler teminat havuzları hariç tüm mal varlığı üzerinde, bu karar
tarihi itibarıyla sadece Fon tarafından tasarruf edilebilir. Fon,
ipotek finansmanı kuruluşunun aktif ve pasifini tespit eder. İpotek
finansmanı kuruluşunun, tasfiye kapsamında yer alan
yükümlülüklerinden, nakit borçları, tedricî tasfiye kararının
verildiği tarihteki anapara ve işlemiş faizleri toplamı üzerinden
hesaplanır. İpotek finansmanı kuruluşunun tedricî tasfiye kararının
verilmesinden sonra vadesi gelen menkul kıymetlerinden doğan hak ve
borçları da, vadeleri itibarıyla belirlenir. İpotek finansmanı
kuruluşunun, vadeli borçlarına vadeden, diğer borçlarına ise tedricî
tasfiye tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunî Faiz ve Temerrüt
Faizine İlişkin Kanunun 2 nci maddesinin
üçüncü fıkrasında öngörülen kanunî temerrüt faizi yürütülür. Mevzuat
uyarınca ipotek finansmanı kuruluşu tarafından verilmiş teminatlar
da, aktifin hesabında dikkate alınır.
Fon, ipotek finansmanı
kuruluşunun tasfiye kapsamında yer alan gerçek hak sahiplerini ve
alacak tutarlarını, Kuruldaki kayıtlar, ipotek finansmanı
kuruluşunun kayıtları, bu kuruluşun ilgili olduğu diğer resmi ve
özel kurumların kayıtları ile güvenilir bulunan diğer bilgi ve
belgelere dayanarak tespit eder. İcra ve İflâs Kanununun 278, 279 ve
280 inci maddelerinde yazılı hallerin varlığı halinde, Fon
tarafından iptal davası açılabilir.
İpotek finansmanı
kuruluşunun malvarlığı, tasfiyenin amacı kapsamında yer alan hak
sahiplerinin alacağının ödenmesinde kullanılır. Ancak, tasfiye
bakiyesi bu alacakların tamamının karşılanmasına yetmezse, ödemeler
garameten yapılır. Bu alacaklar tamamen
karşılandıktan sonra artan kısımdan, öncelikle kamu alacakları ve
kalandan Fonun yaptığı tasfiye giderleri nedeniyle doğan alacağı
ödenir. Bakiye, diğer alacaklılara tahsis edilir. İpotek finansmanı
kuruluşunun aktifleri, tasfiyenin amacı kapsamındaki hak
sahiplerinin alacaklarını, Fondan yapılan ödemeleri ve tasfiye
giderlerini karşılamaya yetmezse, Fon, Kurulun uygun görüşüyle
ipotek finansmanı kuruluşunun iflâsını isteyebilir."
MADDE 18 - 2499
sayılı Kanunun 47 nci maddesinin birinci
fıkrasının (A) bendinin (5) numaralı alt bendi ile (C) bendi
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"5. Sermaye piyasası
kurumlarına, bu Kanunun 13/A ve 13/B maddeleri kapsamındaki teminat
sorumlularına ve 38/B ve 38/C maddeleri kapsamındaki fon kuruluna;
sermaye piyasası faaliyetleri sebebiyle veya emanetçi sıfatıyla veya
idare etmek için veya teminat olarak veyahut her ne nam altında
olursa olsun, kayden veya
fiziken tevdi veya teslim edilen sermaye
piyasası araçları, nakit ve diğer her türlü kıymeti kendisinin veya
başkasının menfaatine satan veya rehneden
veya her ne şekilde olursa olsun kullanan, gizleyen yahut inkâr
eyleyen veyahut bu amaca ulaşmak ya da
bu fiillerini gizlemek için bilgisayar ortamında tutulanlar dahil
kayıtları tahvil ve tağyir eden ilgili gerçek kişilerle tüzel
kişilerin yetkilileri,"
"C) Bu Kanunun 6
ncı maddesinin ikinci fıkrasına, 7, 9,
10, 10/A, 11, 12 nci maddelerine, 13
üncü maddesinin beşinci fıkrasına, 13/A maddesinin ikinci, üçüncü,
dördüncü, beşinci, altıncı, sekizinci, dokuzuncu, onuncu,
onbirinci, onikinci,
onüçüncü,
ondördüncü ve onbeşinci
fıkralarına, 13/B maddesinin üçüncü, dördüncü ve beşinci
fıkralarına, 14 üncü maddesinin üçüncü fıkrasına, 15 inci maddesinin
birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarına, 16, 16/A
maddelerine, 25 inci maddesinin (a) bendine, 28 inci maddesinin (b)
bendine, 34 üncü maddesine, 38 inci maddesine, 38/A maddesine, 38/B
maddesinin üçüncü, dördüncü, yedinci, dokuzuncu, onuncu ve
onikinci fıkralarına, 38/C maddesi
kapsamında 38/B maddesinin üçüncü, dördüncü, yedinci, dokuzuncu,
onuncu ve onikinci fıkralarına, 39/A
maddesine, 40/B ve 40/D maddelerine, 45 inci maddesine, 46
ncı maddesinin ikinci ve beşinci
fıkralarına, 46/A, 46/B ve 46/C maddelerine aykırı hareket edenler
binikiyüzelli gün adlî para cezası ile
cezalandırılırlar."
MADDE 19 - 2499
sayılı Kanunun 47/A maddesine dördüncü fıkrasından sonra gelmek
üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"Kanunun 40/D maddesinin
beşinci fıkrasındaki yükümlülüğe uymayan üyelere, Türkiye Değerleme
Uzmanları Birliği Yönetim Kurulunca bin YTL'den
beşbin YTL'ye
kadar para cezası verilir. Birlik, verdiği cezaları ilgiliye tebliğ
eder ve tahsil ve gelir kaydı için Yatırımcıları Koruma Fonuna
bildirir."
MADDE 20 - 2499
sayılı Kanuna aşağıdaki geçici maddeler eklenmiştir.
"GEÇİCİ MADDE 10 -
Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği Statüsü bu Kanunun yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren azami iki yıl içinde yürürlüğe konulur.
Gayrimenkul değerleme uzmanlığı lisansına sahip olanlar, bu süre
içerisinde Türkiye Değerleme Uzmanları Birliğine üye olmak için
Kurula başvurmakla yükümlüdürler.
Bu üyelik başvuruları
Kurul tarafından sonuçlandırılır. Kurul, Birlik Statüsünün yürürlüğe
girmesini izleyen bir ay içinde Birlik üyelerini ilk genel kurul
toplantısına çağırır. İlk genel kurula ait masraflar, Birlik
organları oluştuktan sonra Kurula geri ödenmek üzere Kurul
tarafından karşılanır.
GEÇİCİ MADDE 11 - Bu
maddenin yürürlüğe girmesinden önce düzenlenmiş bulunan ve bu
Kanunun 38/A maddesinin birinci fıkrasında yer alan konut finansmanı
tanımına uyan kredi ve finansal kiralama
sözleşmelerinin tarafı olan tüketiciler, bu maddenin yürürlüğe
girmesini takiben üç ay içerisinde, sözleşmenin yapılmış bulunduğu
konut finansmanı kuruluşuna başvuruda bulunarak, sözleşme konusu
işlemin, bu Kanunun 38/A maddesinde yer alan konut finansmanı tanımı
kapsamı dışında değerlendirilmesi talebinde bulunabilirler. Süresi
içinde talepte bulunmayan tüketicilerin, bu maddenin yürürlüğe
girmesinden önce düzenlenmiş bulunan sözleşmeleri, bu Kanunun 38/A
maddesinin birinci fıkrası kapsamında kabul edilir. Bu maddenin
yürürlüğe girmesinden önce 4077 sayılı Tüketicinin Korunması
Hakkında Kanuna göre akdedilen sözleşmelerde, her halükârda borcun
vadesinden önce ödenmesi durumunda 4077 sayılı Tüketicinin Korunması
Hakkında Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası hükümleri
uygulanır.
GEÇİCİ MADDE 12 -
Finansal kiralama şirketleri ve
finansman şirketleri, bu Kanunun 38/A maddesinin yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren altı ay içerisinde konut finansmanı faaliyetinde
bulunamaz."
MADDE 21 -
23/2/1995 tarihli ve 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında
Kanunun 3 üncü maddesine aşağıdaki bent eklenmiştir.
"r) Konut finansmanı
kuruluşu: 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 38/A maddesinin
ikinci fıkrasında belirtilen kuruluşları,"
MADDE 22 - 4077
sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
"İmalatçı-üretici,
satıcı, bayi, acente, ithalatçı ve 10 uncu maddenin beşinci
fıkrasına veya 10/B maddesinin dokuzuncu fıkrasına göre kredi veren,
ayıplı maldan ve tüketicinin bu maddede yer alan seçimlik
haklarından dolayı müteselsilen
sorumludur. 10/B maddesinin dokuzuncu fıkrasına göre kredi veren
konut finansmanı kuruluşunun sorumluluğu teslim tarihinden itibaren
1 yıl süre ve kullandırdığı kredi miktarı ile sınırlıdır. Konut
finansmanı kuruluşları tarafından 10/B maddesinin dokuzuncu
fıkrasına göre verilen kredilerin devrolması
halinde dahi, kredi veren konut finansmanı kuruluşunun sorumluluğu
devam eder. Krediyi devralan kuruluş bu madde kapsamında sorumlu
olmaz. Ayıplı malın neden olduğu zarardan dolayı birden fazla kimse
sorumlu olduğu takdirde bunlar müteselsilen
sorumludurlar. Satılan malın ayıplı olduğunun bilinmemesi bu
sorumluluğu ortadan kaldırmaz."
MADDE 23 - 4077
sayılı Kanunun 7 nci maddesinin üçüncü
fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"İlan ve taahhüt edilen
mal veya hizmetin teslimatının veya ifasının hiç
ya da gereği gibi yapılmaması durumunda,
satıcı, sağlayıcı, bayi, acente, imalatçı-üretici, ithalatçı ve 10
uncu maddenin beşinci fıkrasına göre kredi veren
müteselsilen sorumludur. İlan ve taahhüt
edilen konutun teslimatının hiç, gereği gibi ya
da zamanında yapılmaması durumunda, 10/B maddesinin dokuzuncu
fıkrasına göre kredi veren konut finansmanı kuruluşu, satıcı,
sağlayıcı, bayi, acente, imalatçı-üretici, ithalatçı ile birlikte,
kullandırdığı kredi miktarı kadar müteselsilen
sorumludur. Konut finansmanı kuruluşları tarafından 10/B maddesinin
dokuzuncu fıkrasına göre verilen kredilerin
devrolması halinde dahi, kredi veren konut finansmanı
kuruluşunun sorumluluğu devam eder. Krediyi devralan kuruluş bu
madde kapsamında sorumlu olmaz."
MADDE 24 - 4077
sayılı Kanuna 10/A maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 10/B
maddesi eklenmiştir.
"Konut Finansmanı
Sözleşmeleri
MADDE 10/B - Konut
finansmanı kuruluşları tüketicilere sözleşme öncesinde kredi veya
finansal kiralama işlemleri ile ilgili
genel bilgiler vermek ve tüketiciye teklif ettikleri kredi veya
finansal kiralama sözleşmesinin
koşullarını içeren Sözleşme Öncesi Bilgi Formu vermek zorundadır.
Tüketici teklifi kabul edip etmemekte serbesttir.
Konut finansmanı
kuruluşları tarafından verilecek genel bilgilerin kapsamı ve
Sözleşme Öncesi Bilgi Formunun standartları ilgili birliklerin
görüşü alınmak suretiyle Bakanlık tarafından belirlenir. Sözleşme
Öncesi Bilgi Formunun tüketiciye verilmesini takip eden bir iş günü
geçmeden imzalanan sözleşme geçersizdir.
Konut finansmanı
sözleşmelerinin yazılı olarak yapılması ve bu sözleşmenin bir
nüshasının tüketiciye verilmesi zorunludur. Taraflar arasında
akdedilen sözleşmede öngörülen şartlar, sözleşme süresi içerisinde
tüketici aleyhine değiştirilemez.
Borçlunun temerrüde
düşmesi halinde konut finansmanı kuruluşu borçluya temerrüt
tarihinden itibaren beş iş günü içerisinde iadeli taahhütlü posta
yoluyla bildirimde bulunmakla yükümlüdür.
Konut finansmanı
kuruluşu, geri ödemelerin yapılmaması halinde kalan borcun tümünün
ifasını talep etme hakkını saklı tutmuşsa, bu hak ancak tüketicinin
birbirini izleyen en az iki ödemede temerrüde düşmesi halinde
kullanılabilir. Konut finansmanı kuruluşunun bu hakkını
kullanabilmesi için en az bir ay süre vererek
muacceliyet uyarısında bulunması gerekir.
Finansal kiralama işlemlerinde, tüketicinin
muacceliyet uyarısında verilen sürenin
sona ermesini takiben, konut finansmanı kuruluşu kalan borcun
tamamını ifa etme hakkını kullanmak üzere
finansal kiralama sözleşmesini feshettiği takdirde, konutu
derhal satışa çıkarmakla yükümlüdür. Konut finansmanı kuruluşu satış
öncesinde konut için 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 22
nci maddesinin birinci fıkrasının (r)
bendi uyarınca yetki verilmiş kişi veya kurumlara kıymet takdiri
yaptırtır. Takdir edilen kıymet, satıştan en az on iş günü önce
tüketiciye bildirilir. Konut finansmanı kuruluşu takdir edilen
kıymeti dikkate alarak basiretli bir tacir gibi davranmak suretiyle
konutun satışını gerçekleştirir. Tüketici, konut finansmanı
kuruluşunun zararının konutun satışından elde edilen bedeli aşan
kısmından sorumludur. Konutun satışından elde edilen bedelin kalan
borcu aşması halinde aşan kısım tüketiciye ödenir. Konut
finansmanına yönelik finansal kiralama
işlemlerinde 3226 sayılı Finansal
Kiralama Kanununun 7, 25 ve 31 inci maddeleri uygulanmaz.
Konutun satışının
gerçekleştirilmesi ve elde edilen bedelin kalan borcu aşan kısmının
tüketiciye ödenmesini takiben tüketici veya
zilyedliğin devredilmiş olması halinde
zilyedliği elinde bulunduran üçüncü şahıslar konutu tahliye
etme yükümlülüğü altındadır. Konutun tahliye edilmemesi halinde
konut sahibi 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanununun 26
ncı ve 27 nci
maddeleri uyarınca tüketici veya zilyedliğin
devredilmiş olması halinde zilyedliği
elinde bulunduran üçüncü şahıslar aleyhine icra yoluna başvurabilir.
Kullanılan finansmanın
teminatı olarak şahsi teminat verildiği hallerde, konut finansmanı
kuruluşu asıl borçluya ve diğer teminatlara başvurmadan, kefilden
borcun ifasını isteyemez.
2499 sayılı Sermaye
Piyasası Kanununun 38/A maddesinin birinci fıkrasında tanımlı konut
finansmanından kaynaklanan işlemlerde kredi veren konut finansmanı
kuruluşu, krediyi belirli bir konutun satın alınması
ya da belirli bir satıcı ile yapılacak
satış sözleşmesi şartı ile vermesi durumunda, konutun hiç
ya da zamanında teslim edilmemesi
halinde kredi veren satıcı ile birlikte, tüketiciye karşı,
kullandırılan kredi miktarı kadar müteselsilen
sorumlu olur. Konut finansmanı kuruluşları tarafından verilen
kredilerin ipotek finansmanı kuruluşlarına, konut finansmanı
fonlarına veya ipotek teminatlı menkul kıymet teminat havuzlarına
devrolması halinde dahi, kredi veren
konut finansmanı kuruluşunun sorumluluğu devam eder. Krediyi
devralan kuruluş bu madde kapsamında sorumlu olmaz.
Konut finansmanı
kuruluşunun ödemeleri bir kıymetli evraka bağlaması
ya da kıymetli evrak kabul etmek
suretiyle teminat altına alması yasaktır. Bu yasağa rağmen
tüketiciden bir kıymetli evrak alınacak olursa, tüketici bu kıymetli
evrakı konut finansmanı kuruluşundan geri isteme hakkına sahiptir.
Ayrıca, konut finansmanı kuruluşu kıymetli evrakın başkasına devri
sebebiyle tüketicinin uğradığı zararı tazmin etmekle yükümlüdür.
Kredilerde geri ödeme
tutarlarının, finansal kiralama
işlemlerinde ise kira bedellerinin anaparayı aşan kısmı bu madde
kapsamında faiz olarak kabul edilir.
Sözleşmede belirtilmek
suretiyle konut finansmanına yönelik kredilerde ve
finansal kiralama işlemlerinde faiz
oranı sabit, değişken veya aynı kredi için her iki yöntem esas
alınmak suretiyle belirlenebilir. Oranın sabit olarak belirlenmesi
halinde sözleşmede başlangıçta belirlenen oran her iki tarafın ortak
rızası dışında değiştirilemez. Oranın değişken olarak belirlenmesi
halinde ise, başlangıçta sözleşmede belirlenen oran, dönemsel geri
ödeme tutarı yine başlangıçta sözleşmede belirlenecek olan azami
dönemsel geri ödeme tutarını aşmamak koşuluyla ve yine sözleşmede
belirlenecek yurt içinde veya yurt dışında genel kabul görmüş ve
yaygın olarak kullanılan bir endeks baz alınarak değiştirilebilir.
Oranların değişken olarak belirlenmesi halinde bu yöntemin muhtemel
etkileri konusunda tüketicilerin bilgilendirilmesi şarttır. Bu
amaçlarla kullanılabilecek referans faizler ve endeksler Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankası, tüketicilerin bilgilendirilme
yöntemlerine ilişkin usûl ve esaslar ise Bakanlık tarafından
belirlenir.
Tüketici, konut
finansmanı kuruluşuna borçlandığı toplam miktarı önceden
ödeyebileceği gibi aynı zamanda bir ya
da birden çok ödemeyi vadesinden önce yapabilir. Her iki durumda da
konut finansmanı kuruluşu, vadesinden önce ödenen taksitler için
gerekli faiz indirimini yapmakla yükümlüdür. Ödenen miktara göre
gerekli faiz indiriminin ve kredinin tüketiciye yıllık maliyet
oranının hesaplanmasında Bakanlık tarafından çıkartılan ilgili
yönetmelik hükümleri uygulanır.
Faiz oranının sabit
olarak belirlenmesi halinde, sözleşmede yer verilmek suretiyle, bir
ya da birden fazla ödemenin vadesinden
önce yapılması durumunda konut finansmanı kuruluşu tarafından
tüketiciden erken ödeme ücreti talep edilebilir. Erken ödeme ücreti
gerekli faiz indirimi yapılarak hesaplanan ve tüketici tarafından
konut finansmanı kuruluşuna erken ödenen tutarın yüzde ikisini
geçemez. Oranların değişken olarak
belirlenmesi halinde tüketiciden erken ödeme ücreti talep edilemez.
Konut finansmanı
sözleşmelerinde asgari olarak aşağıdaki unsurlara yer verilmesi
zorunludur:
a) Konut kredisi
sözleşmeleri için kredi tutarı, finansal
kiralama sözleşmeleri için toplam kira bedeli,
b) Kredi sözleşmeleri
için üzerine ipotek tesis edilen konuta,
finansal kiralama sözleşmeleri için
finansal kiralamaya konu olan konuta ilişkin bilgiler,
c) Yıllık faiz oranı ve
yıllık maliyet oranı (değişken faizli sözleşmelerde yıllık faiz
oranı ve yıllık maliyet oranı başlangıç ve azami faiz oranı için
ayrı ayrı hesaplanır),
d) Toplam borç tutarının
anapara, faiz ve diğer giderler itibarıyla dağılımı (değişken faizli
sözleşmelerde başlangıç faiz oranı veya kira bedeli ve azami faiz
oranı veya kira bedeli esas alınarak hesaplanacak toplam borç
tutarları),
e) Değişken faizli
sözleşmelerde baz alınan endeks ve faiz oranındaki veya kira
bedellerindeki değişmenin hesaplanma yöntemi,
f) İlk yıl için dönemsel
olarak, kalan yıllar için yıllık olarak hazırlanan, ödenen anapara,
ödenen faiz, diğer giderler, kalan anapara, ilgili dönemler için
geri ödeme veya kira bedellerinin yer aldığı ödeme planı (Değişken
faizli sözleşmelerde, başlangıç ve azami faiz oranları kullanılarak
iki ayrı ödeme planı oluşturulur.),
g) Geri ödeme veya kira
ödeme sayısı, ödeme tarihleri, belirlenen ödeme tarihinin resmi
tatile gelmesi durumunda ödemelerin ne zaman yapılacağı, ilk ve son
ödeme tarihleri,
h) İstenecek teminatlar,
i) Ödemelerde temerrüde
düşülmesi halinde, kredi sözleşmeleri için akdi faiz oranının
(değişken faizli sözleşmelerde cari faiz oranının) yüzde otuz
fazlasını geçmemek üzere gecikme faizi
oranı, finansal kiralama sözleşmeleri
için uygulanacak gecikme faiz oranı,
j) Borçlunun temerrüde
düşmesinin hukuki sonuçları,
k) Kredi geri
ödemelerinin veya kira ödemelerinin vadesinden önce yapılmasına
ilişkin şartlar ve sabit faizli sözleşmelerde erken ödeme ücreti
öngörülmekte ise hesaplanmasına ilişkin esaslar,
l) Kredinin veya kira
bedellerinin yabancı para birimi cinsinden belirlenmesi durumunda,
kira ve geri ödeme tutarları ile toplam borç tutarının
hesaplanmasında, hangi tarihteki kurun dikkate alınacağına ilişkin
şartlar,
m) Sözleşmeye konu olan
konutta kıymet takdiri yapılmasını gerektirebilecek haller ve kıymet
takdirinin kimler tarafından yapılabileceği,
n) Varsa sözleşmeye konu
olan konuta ilişkin sigorta bilgileri.
Tüketiciye gönderilecek
dönemsel ödeme dekontlarında ödemelerin
onbeşinci fıkranın (d) bendinde yer aldığı şekliyle
dağılımına ve kalan borç miktarına yer verilir.
Bu maddenin
uygulanmasında, konut yapı kooperatiflerinin gerçek kişi ortakları
tüketici kabul edilir."
MADDE 25 - 4077
sayılı Kanunun 25 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "10/A
maddesinde," ibaresinden sonra gelmek üzere "10/B maddesinde,"
ibaresi eklenmiştir.
MADDE 26 -
10/6/1985 tarihli ve 3226 sayılı Finansal
Kiralama Kanununun 15 inci maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
"Ancak, tüketicilerin
konut edinmesine veya yatırımlara finansman sağlayan
finansal kiralama işlemlerinde kiracı,
kiracılık sıfatını ve/veya sözleşmeden doğan hak ve/veya
yükümlülüklerini, kiralayandan yazılı izin alınması kaydıyla
devredebilir. İş bu devir nedeniyle finansal
kiralama sözleşmesinde yapılan kiracı değişikliği, bu Kanunun 8 inci
maddesi çerçevesinde tescil edilir veya şerh olunur.
Konut finansmanı
kapsamında yapılan finansal kiralama
işlemlerinde kiracı, kiralayana bilgi vermek, diğer
finansal kiralama işlemlerinde ise
sözleşmede hüküm bulunmak kaydıyla finansal
kiralama konusu malın zilyetliğini bir başkasına devredebilir."
MADDE 27 -
2/3/1984 tarihli ve 2985 sayılı Toplu Konut Kanununa aşağıdaki ek
madde eklenmiştir.
"EK MADDE 10- Toplu
Konut İdaresi Başkanlığının konut satışından kaynaklanan ipotekli
veya ipoteksiz alacakları, ipotek finansmanı kuruluşları tarafından
devralınabilir ve devredilebilir."
MADDE 28 -
31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Kanunun 75 inci maddesinin ikinci
fıkrasının (1) ve (5) numaralı bentleri aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
"1. Her nevi hisse
senetlerinin kâr payları (kurucu hisse senetleri ve diğer intifa
hisse senetlerine verilen kâr payları ve pay sahiplerine hazırlık
dönemi için faiz olarak veya başka adlarla yapılan her türlü
ödemeler ile Sermaye Piyasası Kanununa göre kurulan yatırım fonları
katılma belgelerine ödenen kâr payları ile konut finansmanı
fonlarını temsilen ihraç edilen ipoteğe
dayalı menkul kıymetlere ve varlık finansmanı fonlarını
temsilen ihraç edilen varlığa dayalı
menkul kıymetlere ödenen faiz, kâr payı veya benzeri gelirler
dahil.);"
"5. Her nevi tahvil
(ipotek finansmanı kuruluşları ve konut finansmanı kuruluşları
tarafından ihraç edilen ipoteğe dayalı menkul kıymetler hariç
ipotekli sermaye piyasası araçları, varlık teminatlı menkul
kıymetler dahil) ve Hazine bonosu faizleri ile Toplu Konut İdaresi,
Kamu Ortaklığı İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul
kıymetlerden sağlanan gelirler (Döviz cinsinden yahut dövize, altına
veya başka bir değere endeksli menkul kıymetlerin itfası sırasında
oluşan değer artışları irat sayılmaz.);"
MADDE 29 - 193
sayılı Kanunun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının (7) numaralı
bendinin (e) alt bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki alt bent
eklenmiş ve mevcut (f) alt bendi (g) alt bendi olarak teselsül
ettirilmiştir.
"f) İpotek finansmanı
kuruluşları ve konut finansmanı kuruluşları tarafından ihraç edilen
ipotekli sermaye piyasası araçlarından elde edilen kâr payı ve faiz
gelirlerinden,"
MADDE 30 -
13/7/1956 tarihli ve 6802 sayılı Gider Vergileri Kanununun 29 uncu
maddesinin (i) ve (u) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve
maddeye aşağıdaki bent eklenmiştir.
"i) Emeklilik
sözleşmeleri, hayat sigortaları (hayat sigortalarında ferdi kaza,
hastalık sonucu maluliyet ve tehlikeli hastalıklar teminatlarının da
ek teminat olarak verildiği sözleşmeler dahil) ve sağlık sigortaları
ile ihracata ait nakliyat sigortalarında ve 2499 sayılı Sermaye
Piyasası Kanununun 38/A maddesinin birinci fıkrasında tanımlanan
konut finansmanı kapsamında yapılan sigortalarda sözleşme ve poliçe
üzerinden alınan paralar"
"u) Bankalar, sigorta
şirketleri, emeklilik şirketleri ve ipotek finansmanı kuruluşlarının
kuruluşlarında veya sermayelerini artırdıkları sırada çıkardıkları
hisse senetlerinin itibarî değerlerinin üzerinde elden çıkarılması
sonucu kendi lehlerine kalan paralar,"
"y) İpotek finansmanı
kuruluşlarının, konut finansmanı kuruluşlarının ve konut finansmanı
fonlarının, 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 38/A maddesinin
birinci fıkrasında tanımlanan konut finansmanı kapsamında yaptıkları
tüm işlemler dolayısıyla lehe alınan paralar."
MADDE 31 -
2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununun 59 uncu maddesinin
birinci fıkrasına aşağıdaki bentler eklenmiştir.
"o) Konut finansmanı
kuruluşları ve ipotek finansmanı kuruluşları tarafından 2499 sayılı
Sermaye Piyasası Kanununun 38/A maddesinde tanımlanan konut
finansmanı kapsamında tesis olunacak ipotek işlemleri,
p) 2499 sayılı Sermaye
Piyasası Kanununun 38/A maddesinde tanımlanan konut finansmanı
amacıyla yapılacak finansal
kiralamalarda kiralanan konutların kiracıya devri,
r) Toplu Konut İdaresi
Başkanlığı tarafından konut satışları nedeniyle tesis olunacak
ipotek işlemleri."
MADDE 32 - A) 492
sayılı Kanuna bağlı (1) sayılı tarifenin "(A) Mahkeme Harçları"
başlıklı bölümünün "III- Karar ve ilam harcı" başlıklı fıkrasının
"1. Nispi harç" başlıklı bendinin, (e) alt bendinden sonra gelmek
üzere aşağıdaki alt bent eklenmiştir.
"f) Konusu belli bir
değerle ilgili bulunan davalarda ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası
Kanununun 38/A maddesinin birinci fıkrasında tanımlanan konut
finansmanından kaynaklanan alacaklar ile Toplu Konut İdaresi
Başkanlığının rehinle temin edilmiş alacaklarının takibinde,
ihalenin feshi talepleri ile ilgili olarak esas hakkında karar
verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer
üzerinden Binde 54
Bakanlar Kurulu, dava
çeşitleri itibarıyla birlikte veya ayrı ayrı
olmak üzere bu alt bentte yazılı nispeti binde 10'a kadar indirmeye
veya Kanunda yazılı nispete kadar çıkarmaya yetkilidir."
B) 492 sayılı Kanuna
bağlı (1) sayılı tarifenin "(B) İcra ve iflâs harçları" bölümünün
"I-İcra harçları" başlıklı fıkrasının "3. Değeri belli olan icra
takiplerinde tahsil harcı, değer üzerinden:" başlıklı bendinin
sonuna aşağıdaki alt bent eklenmiştir.
"h) 2499 sayılı Sermaye
Piyasası Kanununun 38/A maddesinin birinci fıkrasında tanımlanan
konut finansmanından kaynaklanan alacaklar ile Toplu Konut İdaresi
Başkanlığının rehinle temin edilmiş alacaklarının takibinde, bu
bentte belirtilen tahsil harçları dörtte biri oranında uygulanır."
MADDE 33 - 492
sayılı Kanuna bağlı (8) sayılı tarifenin "XI.
Finansal faaliyet harçları" bölümünün (10) numaralı fıkrası
yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 34 -
1/7/1964 tarihli ve 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa bağlı (2)
sayılı tablonun "IV-Ticari ve medeni işlerle ilgili kağıtlar"
başlıklı bölümüne aşağıdaki (36) numaralı fıkra, "V-Kurumlarla
ilgili kağıtlar" başlıklı bölümüne ise aşağıdaki (23) ve (24)
numaralı fıkralar eklenmiştir.
"36. Sermaye piyasası
araçlarının ihracına ilişkin olarak düzenlenen makbuz ve kağıtlar,
konut finansmanı kuruluşlarının konut finansmanı işlemleri ve bu
kuruluşların ipotekli sermaye piyasası araçları, varlık teminatlı
menkul kıymetler ve varlık finansmanı fonlarını
temsilen menkul kıymet ihracı ve bu ihraca konu teminatlarla
ilgili olarak düzenlenen makbuz ve kağıtlar."
"23. İpotek finansmanı
kuruluşları ile konut finansmanı fonlarının kuruluş ve ipotekli
sermaye piyasası araçları, varlık teminatlı menkul kıymetler ve
varlık finansmanı fonlarını temsil eden menkul kıymetlerin ihracı ve
ihraca konu teminatlardan kaynaklananlar dahil her türlü işlemleri
ile ilgili olarak düzenlenen ve damga vergisi bu kuruluşlar veya
fonlar tarafından ödenmesi gereken makbuz ve kağıtlar.
24. Toplu Konut İdaresi
Başkanlığının menkul kıymet ihracı ve ihraca konu teminatlardan
kaynaklananlar dahil her türlü işlemleri ile ilgili olarak
düzenlenen ve damga vergisi bu kuruluş tarafından ödenmesi gereken
makbuz ve kağıtlar."
MADDE 35 -
25/10/1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 17
nci maddesinin (4) numaralı fıkrasına
aşağıdaki bent eklenmiştir.
"ş) 2499 sayılı Sermaye
Piyasası Kanununun 38/A maddesinde tanımlanan konut finansmanı
amacıyla teminat gösterilen veya ipotek konulan konutun, konut
finansman kuruluşları, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı, ipotek
finansmanı kuruluşları ya da üçüncü
kişilere teslimi (müzayede mahallinde yapılan satışlar dahil) ile bu
şekilde alınan konutun, konut finansman kuruluşları, Toplu Konut
İdaresi Başkanlığı veya ipotek finansmanı kuruluşları tarafından
teslimi (müzayede mahallinde yapılan satışı dahil)."
MADDE 36 - Bu
Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 37 - Bu
Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
|
